Το ρολόι της Τήνου...!

 Η Τήνος έχει κι μια άλλη πρωτοπορία στον ελληνικό χώρο! Ήταν ο δεύτερος τόπος, μετά την Αθήνα, που απέκτησε δημόσιο ρολόι στην Ελλάδα! Το 1814 ο Λόρδος Έλγιν χάρισε στην πόλη της Αθήνας ένα ρολόι που τοποθετήθηκε σε υψηλό πύργο. Ίσως ως εξιλέωση για το ανοσιούργημα που είχε διαπράξει. Λίγα χρόνια αργότερα και πριν το 1833 ένα άλλο ρολόι τοποθετήθηκε στο κωδωνοστάσιο του νεόδμητου ναού της Ευαγγελίστριας, Ο Τήνιος ιατρός Λάμπρος Απέργης το 1848 μας δίνει την περιγραφή του: «Εκ της νοτίας πλευράς του κωδωνοστασίου είναι προσηρτημένος ο πύργος του ωρολογίου, πάχος έχων το τέταρτον αυτού. Φθάνει δε μέχρι του πρώτου εξώστου του κωδωνοστασίου, λεχων ύψος 18 μέτρων. Αι ώραι δείκνυνται επί λευκού τετραγωνικού μαρμάρου. Δονούντος δε, δια της προσαρτήσεως βάρους τινός επί του μεγάλου κώδωνος, φθάνει ο ήχος όχι μόνον εις την πόλιν, αλλά και εις χωρία απέχοντα μιας ημισείας και επέκεινα ώρας» (Περιγραφή του εν τη νήσω Τήνω ευρισκομένου Ιερού της Ευαγγελιστρίας). Η εικόνα του ναού είναι απόσπασμα από τον πίνακα ης Εύρεσης του Γεωργίου Περίδη (1833).

Οι Κυκλάδες του Philippson...!

 O Alfred Philippson (1864 – 1953), εβραϊκής καταγωγής Γερμανός γεωλόγος και γεωγράφος, μελέτησε την Ιταλία, την Ελλάδα (Θεσσαλία, Πελοπόννησος και νησιά) και τη Μικρά Ασία, περιοχές για τις οποίες εξέδωσε μελέτες εξαιρετικού ενδιαφέροντος. Ανάμεσά τους και τη μελέτη «Beiträge zur Kenntnis der Griechischen Inselwelt» [Συμβολή στη γνωριμία των Ελληνικών νησιών] (Gotha, 1901). Η μελέτη αυτή αναφέρεται στις Κυκλάδες και Σποράδες και συνοδεύεται από δυο θαυμάσιους χάρτες. Οι χάρτες του Philippson χρησιμοποιήθηκαν αργότερα για την εκπόνηση ελληνικών (π.χ. στο έργο του Hiller von Gaertringen «Inscriptiones Cycladum» (1909) και στη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια (1930). Εδώ σας παρουσιάζουμε τον γεωλογικό χάρτη της Τήνου. Να σημειωθεί ότι ο Γερμανός γεωλόγος κρατήθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης (1942 – 1945), αλλά κατάφερε να επιβιώσει.

Ο χάρτης της Νάξου σύμφωνα με τον Alfred Philippson στη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια (1930).

Το πρώτο αυτοκίνητο στην Τήνο…!

 Ο πρώτος αμαξιτός δρόμος που ανοίχθηκε στην Τήνο ήταν εκείνος Πόλης – Αγίου Γιάννη στο Πόρτο το 1926 με ενέργειες του βουλευτή Κων. Αλαβάνου (οι κακιές γλώσσες μιλούσαν για κάποια Αλαβαναίϊκα χωράφια στον Άγιο Σώστη). Το 1929, όμως, άρχισε το πρόγραμμα εθνικής οδοποιΐας στην Τήνο (Πόλη – Μουντάδος – Καρυά – Τριπόταμος –Άγιος Νικήτας – Λουτρά). Έτσι βρήκε το τοπικό οδικό δίκτυο ο πόλεμος του 1940. Το πρώτο αυτοκίνητο μοιραίο ήταν να φέρει αναστάτωση. Να πώς περιγράφει την εμφάνισή του η εφημερίδα «Αναγέννησις» στο άρθρο της «Πώς περνάμε εις την Τήνον» (αρ. φ. 149 / 1036).

«Ήλθε και το πρώτον αυτοκίνητον του κ. Π. Παπαδοπούλου, το οποίον ήρχισε να κάμη την συγκοινωνίαν της Εθνικής οδού, και την οποίαν ακόμη δεν ετελείωσε η εταιρεία Αργυροπούλου. Ήρχισε την συγκοινωνίαν με το χωρίον Λουτρά αντί εισιτηρίου δραχμών 40 κατ’ άτομον μετ’ επιστροφής. Διάρκεια ταξειδίου 30 λεπτών. Τώρα που έκανε την εμφάνισί του εις τα χωριά και εις τα Λουτρά, σκεφθείτε την εντύπωσιν των ανθρώπων που πρώτην φοράν βλέπουν αυτοκίνητον. Τα παιδιά του χωριού το εκύτταζαν ως αξιοπερίεργον θέαμα. Υπάρχουν όμως και ηλικιωμένοι άνθρποι, οίτινες δεν έχουν εξέλθει ποτέ από τον τόπον μας. Οι δε χωρικοί με τα ζώα τους ευρίσκουν τον μπελά τους, όταν διασταυρώνονται με το «βουΐζον» αυτοκίνητον. Οπωσδήποτε η Τήνος απέκτησε συγκοινωνίαν αυτοκινήτου, θα είναι δε ευτύχημα να έλθη η ώρα της ενώσεως της Εθνικής οδού με την Εθνικήν οδόν Πανόρμου».

Το 1937 έφτασε και το πρώτο φορτηγό του Ανδριώτη από την Κώμη (πατέρα του αείμνηστου Τζωρτζίκου). Αρχικά προβλεπόταν η εθνική οδός να πάει Κώμη – Καλλονή και από εκεί Αγία Μαρίνα – Εξωμεριά). Τελικά, όμως, επικράτησε η λογική και στις 9.5. 1951 άρχισε από τον Άγιο Νικήτα η διάνοιξη του δρόμου προς την Εξωμεριά. Το τμήμα Υστέρνια –Πύργος είχε διανοιχτεί πριν τον πόλεμο.

Ήξερες εσύ... τα μυστήρια του πτι-μπερ;

Έχει 52 "δοντάκια" που αντιπροσωπεύουν τις εβδομάδες του χρόνου...

Οι 4 γωνίες αντιπροσωπεύουν τις εποχές...

Το μήκος του μπισκότου είναι 7 εκατοστά, όσες και οι μέρες της εβδομάδας...

Οι 24 μικρές τρύπες ταυτίζονται με τις 24 ώρες της ημέρας..

Το αγαπημένο μας μπισκότο από την παιδική μας ηλικία έχει κι αυτό τα μυστικά του!!!

Γ΄ Κυριακή των Νηστειών: Τι γιορτάζουμε την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως;

Η τρίτη Κυριακή των Νηστειών. Ονομάζεται Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως και εορτάζεται έκαστο έτος 28 ημέρες πριν το Πάσχα.    

Ονομάζεται Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως γιατί στην αγρυπνία ή στον Όρθρο αυτής της μέρας, μετά από τη μεγάλη Δοξολογία, ο Σταυρός μεταφέρεται σε μια σεμνή πομπή στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα οπότε στο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνηση του Σταυρού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία αυτής της Κυριακής, παρουσιάζεται όχι μέσα στο πλαίσιο του πόνου, αλλά της νίκης και της χαράς. 

Ποιο, όμως, είναι το νόημα όλων αυτών; Βρισκόμαστε στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής. Από τη μια πλευρά η φυσική και πνευματική προσπάθεια, αν είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει να μας γίνεται αισθητή, το φόρτωμα να γίνεται πιο βαρύ, η κόπωση πιο φανερή.Έχουμε ανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή την κόπωση και έχουμε αναρριχηθεί στο βουνό μέχρι αυτό το σημείο, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μας και η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη.

Η Σαρακοστή είναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι η εμπειρία – περιορισμένη βέβαια – που αποκομίζουμε από την εντολή του Χριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής: «όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μοι» (Μάρκ. 8,34). Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε το σταυρό μας και ν΄ ακολουθήσουμε το Χριστό αν δεν ατενίζουμε το Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός, όχι ο δικός μας,είναι εκείνος που μας σώζει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους. Αυτό μας εξηγεί το συναξάρι της Κυριακής αυτής:

«Τη αυτή ημέρα Κυριακή τρίτη των Νηστειών, την προσκύνησιν εορτάζομεν του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού». Επειδή στη διάρκεια της νηστείας των σαράντα ημερών, κατά κάποιο τρόπο, και μείς σταυρωνόμαστε, νεκρωνόμαστε από τα πάθη, έχουμε την πίκρα της ακηδίας και της πτώσης, γι΄ αυτό υψώνεται ο τίμιος και ζωοποιός Σταυρός, για αναψυχή και υποστήριξή μας, μας θυμίζει τα πάθη του Κυρίου Ιησού Χριστού και μας παρηγορεί… Είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που κατάκοποι, αν βρούν κάποιο ευσκιόφυλλο δένδρο κάθονται για λίγο ν΄αναπαυθούν και ανανεωμένοι συνεχίζουν το δρόμο τους. Έτσι και τώρα τον καιρό της νηστείας και στο δύσκολο ταξίδι της προσπάθειας, ο ζωηφόρος Σταυρός φυτεύτηκε στο μέσον του δρόμου από τους αγίους Πατέρες για να μας δώσει άνεση και αναψυχή, για να μας ενθαρρύνει στην υπόλοιπη προσπάθειά μας    

Με το ζωοποιό Σταυρό γλυκαίνει την πικρία που νοιώθουμε από τη νηστεία, μας ενισχύει στην πορεία μας στην έρημο έως ότου φτάσουμε στην πνευματική Ιερουσαλήμ με την ανάστασή Του… Επειδή ο Σταυρός λέγεται Ξύλον Ζωής και είναι εκείνο το ξύλο που φυτεύτηκε στον Παράδεισο, γι΄ αυτό και οι θείοι Πατέρες τοποθέτησαν τούτο στο μέσον της Σαρακοστής, για να μας θυμίζει του Αδάμ της ευδαιμονία και την πτώση του από αυτή να μας θυμίζει ακόμα ότι με τη συμμετοχή μας στο παρόν Ξύλο δεν πεθαίνουμε πια αλλά ζωογονούμαστε».

Το έθιμο του Μακαρονά...! (12/03/2019)

Για ακόμα μία χρονιά ο Σύλλογός μας θα αναβίωσε το έθιμο του Μακαρονά την Τρίτη 12 Μαρτίου 2019...!

Πρόκειται για ένα πανάρχαιο έθιμο, που συναντάται σε όλη την Ελλάδα, από την Πύλο και την Δημητσάνα, μέχρι την Κάρυστο και την Ξάνθη, όπου ένα ομοίωμα ανθρώπου καίγεται στην πλατεία του χωριού και στην συνέχεια ακολουθεί γλέντι.

Ποιος είναι ο Μακαρονάς;

Είναι εκείνος που έφαγε όλα τα μακαρόνια, έμειναν νηστικοί όλοι οι υπόλοιποι κάτοικοι του χωριού και γι’ αυτό τον δικάζουν και τον καταδικάζουν σε θάνατο δια της πυράς. Αλλά υπάρχει και μία δεύτερη εκδοχή που λέει ότι έφαγε τόσα πολλά μακαρόνια που έσκασε...!

Ο υπέροχος μύθος της Αμυγδαλιάς που εξηγεί γιατί η αγάπη δεν μπορεί να νικηθεί ποτέ από τον θάνατο...!

Ήταν κάποτε στη Θράκη, μια πανέμορφη πριγκίπισσα, η Φυλλίς, η οποία ερωτεύτηκε το γιο του Θησέα, τον Δημοφώντα. Οι δύο νέοι γνωρίστηκαν όταν το καράβι του νεαρού Αθηναίου Δημοφώντα επέστρεφε από την Τροία.

Παντρεύτηκαν αλλά μετά από λίγο καιρό ο νεαρός Αθηναίος νοστάλγησε την πατρίδα του και η ερωτευμένη πριγκίπισσα μην αντέχοντας να τον βλέπει στεναχωρημένο, τον άφησε να γυρίσει πίσω και αν την αγαπούσε πραγματικά θα ξαναγύριζε και τότε θα ήταν πραγματικά και ειλικρινά δικός της. Έτσι κι έγινε, και η ερωτευμένη Φυλλίς έμεινε μόνη να περιμένει τον εκλεκτό της για χρόνια ώσπου μαράζωσε και πέθανε από τη θλίψη της.

Όμως οι θεοί που ήξεραν την ιστορία της την μεταμόρφωσαν σε δέντρο για να μπορεί να περιμένει για περισσότερα χρόνια τον αγαπημένο της. Έτσι η ερωτευμένη γυναίκα δεν πέθανε αλλά έγινε το δέντρο, που έμελλε να γίνει σύμβολο της ελπίδας : η Αμυγδαλιά.

Έλεγαν λοιπόν ότι μετά από χρόνια και όταν ο Δημοφώντας επέστρεψε στη Θράκη βρήκε την αγαπημένη του και πιστή γυναίκα, όχι περιστοιχισμένη από μνηστήρες αλλά ένα ξερό δέντρο δίχως φύλλα στη μέση του παγωμένου τοπίου. Aπελπισμένος και γεμάτος τύψεις αγκάλιασε τον κορμό της και τότε εκείνη πλημμύρισε ανθούς στη μέση του χειμώνα νικώντας το θάνατο.

 Μια άλλη εκδοχή του μύθου για την αμυγδαλιά αναφέρει ότι η Φυλλίς έμεινε πίσω περιμένοντας τον, στον τόπο της τελετής του γάμου της. Τα χρόνια περνούσαν και ο Δημοφώντας δεν επέστρεφε. Απελπισμένη η βασιλοπούλα που τον έχασε για πάντα πήγε και κρεμάστηκε σ΄ ένα δέντρο. Το δέντρο κράτησε την ψυχή της κι από τότε δεν ξανά έβγαλε φύλλα ούτε άνθισε.

Κάποτε με τα χιόνια του Γενάρη γύρισε ο γιος του Θησέα. Σαν έμαθε τον τραγικό χαμό της αγαπημένης του πήγε, αγκάλιασε το δέντρο και αυτό άρχισε να βγάζει τρυφερά φύλλα και άνθη. Η ψυχή της βασιλοπούλας ένιωσε χαρά με το γυρισμό του Δημοφώντα μα δεν ξαναπήρε την ανθρώπινη μορφή της. Έμεινε δέντρο και κάθε χρόνο το Γενάρη, στολίζεται με κάτασπρα λουλούδια.

Έτσι η αμυγδαλιά, έγινε σύμβολο της ελπίδας, δείχνοντας ότι η αγάπη δεν μπορεί να νικηθεί από το θάνατο.

Αλλά υπάρχει και η λαογραφική ιστορία της αμυγδαλιάς...

Η Αμυγδαλιά ήταν μια όμορφη κόρη και κατοικούσε σ’ ένα μεγάλο πύργο. Η μητέρα της την είχε μονάκριβη, τη λάτρευε τόσο πολύ και δεν την άφηνε το χειμώνα να βγει έξω ούτε μια φορά, για να μην κρυώσει.

Έτσι η Αμυγδαλιά καθόταν τις χειμωνιάτικες μέρες πίσω από το τζάμι του παραθύρου της, μέσα στη ζεστασιά του δωματίου της και από κει έβλεπε τη βροχή να πέφτει, τον άνεμο να λυσσομανάει και πολλές φορές να ξεριζώνει τα δέντρα, το χιόνι να στροβιλίζεται και να ντύνει κάτασπρη τη γη, τα σπουργιτάκια να ψάχνουν με κόπο να βρουν κάτι για να τσιμπήσουν.

Μια μέρα ο Βοριάς, ο πιο ψυχρός από τους ανέμους που φυσάνε τη γη, έτυχε να περάσει έξω από τον πύργο, είδε την Αμυγδαλιά πίσω από το παράθυρό της, τον θάμπωσε τόσο πολύ η ομορφιά της, την αγάπησε κι έβαλε σκοπό να την παντρευτεί. Αλλά … ποια κοπέλα θα δεχόταν να παντρευτεί τον άνεμο;

 Έτσι, ο Βοριάς αποφάσισε να μεταμορφωθεί σε άνθρωπο. Είχε μαγική δύναμη και το κατόρθωσε πολύ εύκολα. Μεταμορφώθηκε λοιπόν σ’ ένα ωραίο παλικάρι, σ’ έναν ιππότη και μια μέρα στάθηκε έξω από το παράθυρο της Αμυγδαλιάς. Η όμορφη κόρη θαμπώθηκε κι αυτή από την ομορφιά του παλικαριού και δεν άργησε να τον αγαπήσει.

– Γιατί δεν ανοίγεις το παράθυρό σου να σε δω από κοντά; τη ρώτησε μια μέρα ο Βοριάς.

– Δεν μπορώ, του απάντησε η Αμυγδαλιά. Όσο κρατάει ο χειμώνας η μητέρα μου δεν με αφήνει να βγω από το δωμάτιό μου, ούτε να ανοίξω το παράθυρο, γιατί είμαι πολύ ντελικάτη και θα κρυώσω. Θα πρέπει να περιμένεις να έρθει το καλοκαίρι.

 – Το καλοκαίρι δεν περνώ από αυτά τα μέρη, της είπε ο Βοριάς. Να πεις στη μητέρα σου ότι θέλω να σε παντρευτώ και τότε θα σε αφήσει να βγεις από το δωμάτιό σου.

– Μα … ποιος είναι αυτός ο νέος; τη ρώτησε η μητέρα της. Πως να σε παντρέψω με έναν άγνωστο; Κι έπειτα … πως θα μπορέσεις να βγεις έξω με αυτό το κρύο; Άφησε να ζεστάνει ο καιρός και τότε μπορείς να βγεις για να γνωρίσεις από κοντά το νέο που αγαπάς.

– Να βγω έστω και για λίγο, την παρακάλεσε η Αμυγδαλιά.

– Μην είσαι βιαστική κόρη μου, την συμβούλεψε πάλι η μητέρα της. Υπάρχουν τόσοι και τόσοι νέοι που θα ήθελαν να σε παντρευτούν. Μη δίνεις σημασία και τόση εμπιστοσύνη σε αυτόν τον άγνωστο.

Η Αμυγδαλιά όμως δεν άκουσε τη συμβουλή της μητέρας της και μια μέρα που εκείνη έλειπε από τον πύργο, ντύθηκε στα λευκά, άνοιξε την πόρτα κι έτρεξε να συναντήσει τον ιππότη της και να φύγει μαζί του…

Ο Βοριάς την έσφιξε στην αγκαλιά του μα … ήταν τόσο παγωμένος και η Αμυγδαλιά ήταν τόσο άμαθη στο κρύο. Έτσι, δεν άργησε να παγώσει το σώμα της, να παγώσει η καρδιά της και να ξεψυχήσει…

Δεν μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι ο νέος που αγαπούσε ήταν ο Βοριάς, που παγώνει το κάθε τι στο πέρασμά του.

Ο θεός λυπήθηκε πολύ για το θάνατο της Αμυγδαλιάς και πάνω από τον τάφο της έκανε να φυτρώσει ένα δέντρο που πήρε το όνομά της.

Από τότε, ακόμα και μέσα στο βαρύ χειμώνα, η αμυγδαλιά βιάζεται να ανθίσει. Τα λευκά της λουλούδια μοιάζουν με νυφικό πέπλο. Βιάζεται να συναντήσει τον αγαπημένο της Βοριά και να τον παντρευτεί. Κι εκείνος, όπως έκανε στη ζωντανή Αμυγδαλιά, παγώνει και μαραίνει χωρίς να το θέλει τα λουλούδια της.